گرچه عمر پلیمرها به زحمت به 200 سال میرسد، اما در همین مدت کوتاه توانستهاند سهم بزرگی از مواد اولیه مصرفی در تولید کالاهای مختلف را از آن خود کنند. امروزه، پلیمرها در مقایسه با فلزات بهعنوان پرمصرفترین مواد اولیه در سراسر دنیا، سهم 20 درصدی بر مبنای وزن و 30 درصدی بر مبنای حجم دارند. در سال 2019، حدود 1600 میلیون تن انواع فلز و 370 میلیون تن پلیمر تولید و مصرف شد.
منابع تولید پلیمرها
پلیمرها از منابع متنوعی مانند نفت، گاز، مواد شیمیایی و حتی منابع طبیعی و تجدیدپذیر مانند گندم و نشاسته تولید میشوند. این مواد از زنجیرههای مولکولی بزرگ (بیش از چند صد هزار واحد) تشکیل شده و به دو دسته زیر تقسیم میشوند:
- ترموپلاستیکها
زنجیرههای این پلیمرها مستقل و جدا از یکدیگر هستند و قابلیت شکلدهی مجدد دارند. - ترموستها
زنجیرههای این دسته به یکدیگر متصل بوده و ساختاری یکپارچه ایجاد میکنند که پس از تبدیل شدن به کالای نهایی، غیرقابل بازگشت است.
نقش مناطق مختلف در تولید پلیمرها
آسیا با 51 درصد، آمریکای شمالی و مرکزی با 18 درصد، اروپا 17 درصد، خاورمیانه با 7 درصد، آمریکای لاتین و آفریقا با 4 درصد و CIS با 3 درصد از تولید جهانی پلیمرها را در اختیار دارند.
تولید رابرها و کاربرد آنها
رابرها یا الاستومرها که بخشی از گروه ترموستها هستند، 10 درصد تولید پلیمرها را شامل میشوند. از مهمترین انواع رابر میتوان به SBR، سیلیکون، NBR، PBR، EPDM و FKM اشاره کرد که در صنایع خودروسازی، پزشکی و تولید محصولاتی مانند تایر خودرو، شلنگ، کفپوش و ضربهگیرها استفاده میشوند.
مصرف جهانی پلاستیکها
ترموپلاستیکها یا پلاستیکها، سهم بزرگی در مصرف پلیمرها دارند. هر سال بیش از 300 میلیون تن پلاستیک در دنیا تولید و مصرف میشود. صنایع مختلف از جمله بستهبندی (35 درصد)، ساختمان (20 درصد)، خودرو (10 درصد)، برق و الکترونیک (6 درصد)، لوازم خانگی (4 درصد) و کشاورزی (3 درصد) از پلاستیکها استفاده میکنند.
از مهمترین انواع پلاستیکها میتوان به پلی پروپیلن (PP)، پلی اتیلن با دانسیته کم (LLDPE، LDPE)، پلی اتیلن با دانسیته بالا (HDPE)، PVC، پلی یورتان، PET و PS اشاره کرد.